Het bestuur
Het bestuur van coöperatie Oostoever Duurzaam bestaat uit:
Filique Van Eijk – Nijenmanting
‘In mijn werk als bouwkundig ingenieur werk ik dagelijks met grootschalige verduurzaming in Nederland. Daarom vind ik het ook belangrijk om mijn kennis te delen met mijn buurtgenoten, want ik geloof dat ik meer kan bijdragen dan alleen binnen mijn eigen woning. Door mijn werk ben ik erg bewust van de risico’s van klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en materiaalschaarste. Daar word je weleens verdrietig van, daarom zet ik die negatieve energie liever om in iets positiefs: verbinding zoeken in de wijk en samen werken aan een duurzamer Oostoever.
Na 3 jaar enthousiast trekker van de technische commissie voor het project Buurt Energie Systeem, heb ik de rol van voorzitter van Oostoever Duurzaam aangenomen. Hierin wil ik ruimte maken voor vele initiatieven en sterk inzetten op kennisdeling.
Filique woont sinds 2015 met z’n vieren in Oostoever, in VVE Pieternel aan de Bonnefantenstraat.
Ron van der Linden
‘Inmiddels woon ik 5 jaar in de buurt Oostoever en voel me daar met mijn vrouw helemaal thuis. Een coöperatief buurtenergiesysteem vind ik belangrijk om als bewoner zeggenschap te krijgen en te houden over de energie(kosten) en niet volledig afhankelijk te zijn van de overheid en energieconcerns. Ik wil een meer duurzame wereld achterlaten voor de volgende generaties, waaronder mijn kleinkinderen. Bestuurslid van een energiecoöperatie sluit aan bij mijn ervaring met de ontwikkeling èn exploitatie van een collectief zonne-energiesysteem van en door bewoners dat vanaf 2015 operationeel is op het complex Wladiwostok aan het Azartplein. Daarnaast denk ik dat ik vanuit mijn kennis en ervaring als penningmeester bij diverse verenigingen een bijdrage kan leveren aan een deugdelijke (financiële) administratie.
Ik ben enthousiast over het initiatief Oostoever Duurzaam en denk dat het zeker een kans van slagen heeft als we open en transparant naar elkaar en de buurt toe samenwerken.’
Ron woont samen met echtgenote Josefien sinds 2020 in de Van Abbestraat. Hij heeft jaren als adviseur voor de overheid gewerkt en is werkzaam als zzp’er waarin hij provincies en gemeenten adviseert over de energietransitie.
Vacatures
Om Oostoever duurzamer te maken en zo veel mogelijk buren te betrekken, hebben we jouw hulp nodig. We zoeken mensen die een eenmalige klus aan willen pakken, of die twee tot vier uur per week willen meehelpen.
Als je wilt helpen, in de buurt woont, maar voor wat je wilt doen geen vacature ziet staan ben je toch welkom.
Beschikbare vacatures
- Lid van het bestuur ter aanvulling van de huidige twee bestuursleden. Je helpt mee met aansturen van de projecten, ledenadministratie en/of contact met externen. Belasting: ca. 2-4 uur per week.
- Ledenadministratie en correspondentie met leden van de corporatie (2-3 uur/week).
- Incidentele hulp, bijvoorbeeld bij organisatie buurtfeest, verspreiden flyers of regelen van het vrijwilligersuitje!
- Razende reporter die bij de bijeenkomsten aanwezig is en verslag doet met beeldmateriaal. Je werkt samen met ervaren vormgevers, tekstschrijvers en onze IT-beheerder bij publicatie. Op de website, in flyers, of ‘de socials’.
Jaarverslagen
Vragen? Grote kans dat je het antwoord hieronder kunt vinden. Heb je een andere vraag? Stel ‘m hier.
Over Oostoever Duurzaam
A: Een enthousiaste groep bewoners van de buurt Oostoever in Amsterdam Nieuw-West heeft deze coöperatie opgericht om samen met energiecoöperatie Westerlicht te werken aan verduurzaming aan de wijk Oostoever. Hiervoor verkennen we de mogelijkheden voor een aardgasvrij Oostoever. Een van de opties is het opwekken van warmte uit de Sloterplas.
A: Oostoever Duurzaam bestaat uit een groep buurtbewoners die het belangrijk vinden dat de buurt meer duurzame energie gaat gebruiken. Zij werken samen in de vijf commissies van het project Buurtenergie: Techniek & gebouwen, Organisatie, Financiën, Draagvlak en Data.
Drie buurtbewoners vormen het bestuur: Matthijs Elzinga (Uffizilaan), Ron van der Linden (Van Abbestraat) en Joost van Os (Hermitagelaan)
A: Met je lidmaatschap steun je de coöperatie. Hoe meer leden, hoe sterker wij als wijk staan in het gesprek met de gemeente en instanties. We hebben geen verplichte contributie. We vragen wel een vrijwillige donatie van 12 euro per jaar. Hiermee kunnen we de meest noodzakelijke kosten dekken.
Als lid heb je ook stemrecht op de Algemene Ledenvergadering (ALV) van de coöperatie. De statuten van de coöperatie vind je hier. Als lid ben je niet verplicht om je energie af te nemen bij Oostoever Duurzaam.
A: Hier vind je de statuten. En hou ook de website in de gaten.
En schrijf je in voor de nieuwsbrief!
A: Je kunt op allerlei manieren meehelpen. Bijvoorbeeld door lid te worden van de coöperatie, de website in de gaten te houden en je buren enthousiast te maken voor Oostoever Duurzaam. We zoeken ook mensen die willen meehelpen bij allerlei klussen. Kijk hierboven bij de vacatures om te zien wat jou aanspreekt.
A: Jazeker, ook als huurder kun je lid worden en bijdragen aan Oostoever Duurzaam . Met je lidmaatschap steun je de coöperatie en staan we als wijk sterker in het gesprek met de gemeente en instanties.
We willen toe naar een situatie waarin je als huurder zelfstandig een besluit kan nemen of stemrecht hebt om al dan niet mee te doen bij een eventueel gezamenlijke oplossing, en dat kan het best wanneer je zo vroeg mogelijk mee doet.
A: In de loop van 2022 zullen de mensen van Oostoever Duurzaam contact opnemen met alle VVE’s en Woningcorporaties in de buurt. Je kunt natuurlijk ook zelf informeren of ze al op de hoogte zijn.
Energievoorziening
A: We onderzoeken momenteel welke mogelijkheden er allemaal zijn. Een van de kansrijke opties is een warmtenet met warmte uit de Sloterplas. We kijken ook naar individuele oplossingen. Bijvoorbeeld met ieder een eigen warmtepomp.
A: Duurzaam – Dit is natuurlijk een breed begrip. We gaan uit van fossielvrije en hernieuwbare energie die geen schade geeft aan het milieu.
Betaalbaar – Op korte termijn zijn de energiekosten in lijn met de huidige prijzen voor aardgas. Op de lange termijn zal heel Amsterdam aardgasvrij zijn gemaakt. Dan is onze energie niet duurder dan de stadswarmte die de gemeente voorstelt.
Realistisch – We gebruiken beproefde en betrouwbare technieken. We zorgen dat het systeem eerder beschikbaar is dan het alternatief (volgens de planning is er in Amsterdam stadswarmte in 2030). En we zorgen dat het systeem zorgvuldig wordt ontworpen.
Eigen – Buurtbewoners worden voor meer dan de helft eigenaar van het systeem. De buurt heeft daarmee doorslaggevende invloed op het beleid.
Comfort & gemak – De energievoorziening zorgt voor voldoende verwarming en warm water. De aansluiting
A: Het water van de Sloterplas warmt op in de zomer. Die warmte kunnen we opslaan in de bodem. In de winter gebruiken we die bodemwarmte om water in het warmtenet te verwarmen.
Dat water pompen we door de wijk. Door je woning aan te sluiten op dit warmtenet, kun je je woning verwarmen. Dit systeem heet aquathermie.
We onderzoeken nog welke temperatuur het beste is voor het warmtenet. Er zijn verschillende mogelijkheden: je krijgt heet water in huis dat je direct kunt gebruiken, of je hebt in huis kouder water met daarbij een warmtepomp die de temperatuur verhoogt.
A: Nee, we gebruiken alleen de warmte van het water. Hiermee verwarmen we leidingwater.
A: Een warmtenet is een netwerk van leidingen onder de grond, waar warm water doorheen stroomt. Dat warme water wordt gebruikt om huizen en gebouwen te verwarmen.
A: Met een warmtenet hoeft er niet meer in ieder huis een cv-ketel op aardgas te hangen. Daarmee beperken we onze CO2-uitstoot, en onze afhankelijkheid van aardgas.
Met warmte uit de Sloterplas koelen we ook de plas af. Dat is goed is voor de waterkwaliteit. Er groeit dan bijvoorbeeld minder blauwalg.
We onderzoeken ook een optie waarbij het warmtenet in de zomer kan worden gebruikt om huizen te koelen.
A: We zijn nog druk bezig met onderzoek. Een van de voorwaarden is dat genoeg bewoners meedoen. Anders is het niet haalbaar. In de loop van 2022 weten we of de ideeën uitvoerbaar zijn. Daarna duurt de aanleg nog wel een paar jaar. We streven ernaar dat het klaar is ruim voor 2030.
A: In de eengezinswoningen beslist iedereen voor zichzelf. In appartementencomplexen neemt de Vereniging van Eigenaren samen een beslissing om wel of niet mee te doen. In huurwoningen ligt de beslissing bij de eigenaar. Vaak is dat een wooncorporatie.
A: Als je aansluit op het warmtenet, wordt de cv-ketel vervangen door een afleverset. Die zorgt ervoor dat er warm cv-water de radiatoren, of vloerverwarming gaat. In de afleverset zit vaak ook een warmtapwaterapparaat om het koude drinkwater te verwarmen voor in de keuken en de badkamer. Bovendien meet de afleverset je energieverbruik. De thermostaat, radiatoren of vloerverwarming kun je gewoon blijven gebruiken.
Je kunt trouwens ook nu al maatregelen nemen om minder energie te gebruiken. Bijvoorbeeld door beter te isoleren, of met een efficiënt ventilatiesysteem. Als je helemaal geen gas meer wilt gebruiken, zul je ook elektrisch moeten gaan koken.
A: Als dit project slaagt, wonen we in een wijk die op een duurzame manier verwarmd wordt. Tijdens de aanleg zal er waarschijnlijk flink gegraven worden om nieuwe leidingen aan te leggen. Ook komen er in de wijk een of meer technische ruimtes. Daar wordt de warmte verdeeld.
A: Dat verschilt per VVE. In appartementencomplexen beslist de VVE (alle eigenaren samen) of de woningen wel of niet aangesloten worden. Bij VVE’s voor eengezinswoningen kan het anders liggen.
A: Waternet doet nu onderzoek naar de mogelijkheden en risico’s voor de Sloterplas. Een positief punt van een warmtenet is dat de Sloterplas iets minder warm wordt, waardoor de kans op blauwalg afneemt. Voor het warmtenet zullen er leidingen aangelegd worden. Ook zal er mogelijk ruimte nodig zijn voor apparatuur.
Kosten en risico’s
A: Het moet voor iedereen betaalbaar zijn om mee te doen. Dat is een van onze uitgangspunten. Hiervoor doen we onderzoek: we schetsen de technische oplossingen en maken schattingen van de kosten. We onderzoeken ook wat energie in de wijk nú kost. En we kijken naar subsidies. Daarna weten we welke optie het beste is. En kunnen we kosten per woning inschatten.
Je kunt nu al lid worden van de coöperatie. Dan kun je meebeslissen over de plannen. Je verplicht je dan nog niet om mee te doen met het warmtenet.
A: We hebben al 15.000 euro ontvangen voor de verkenningsfase. En we krijgen ondersteuning van gemeente Amsterdam via het consortium 02025.
We hebben ook een aanvraag gedaan voor een Buurtbudget. Hiermee kunnen we van alles betalen om Oostoever Duurzaam groter te maken. Denk aan buurtbijeenkomsten, folders, beheer van een website.
We werken nu toe naar een grotere subsidieaanvraag voor een volgende fase. En we bekijken of er subsidie beschikbaar is om het warmtenet aan te leggen en te onderhouden.
A: Om het systeem goed te ontwerpen, werken we met professionele partijen met goede referenties die ons adviseren.
Het project wordt uiteindelijk uitbesteed aan een professioneel energiebedrijf. Dat bedrijf heeft een leveringsplicht. En het is gebonden aan wetten en regels voor de aanleg, exploitatie en onderhoud van een warmtenet.
A: In dit soort projecten is er risico op vertraging en hogere kosten. De ervaren vrijwilligers van Oostoever Duurzaam weten dat heel goed. Daarom laten we ons adviseren door professionele partijen. We houden in de gaten dat zij onzekerheden in kaart brengen. En dat ze marges opnemen in hun planningen en kostenramingen. Zo houden we zicht op de risico’s en kunnen we bijsturen als dat nodig is.
Alternatieven
A: De gemeente Amsterdam werkt toe naar het volledig gasloos verwarmen van huizen. Volgens verwachting is Oostoever hiervoor aan de beurt in de periode 2030-2040.
De kans is groot dat we dan weinig te kiezen hebben. We zijn dan waarschijnlijk afhankelijk van één grote partij die de gemeente kiest. We hebben dan geen inspraak over de hoogte van het tarief. We kunnen misschien niet kiezen voor volledig hernieuwbare energie en hebben waarschijnlijk ook geen optie voor koelen. En we kunnen geen gebruik maken van de gratis warmte uit de Sloterplas.
Als we zelf initiatief nemen, zijn we sneller en houden we de zaak in eigen hand. In de coöperatie kunnen de leden zelf samen de besluiten nemen.
A: Met een eigen elektrische warmtepomp ben je al van het gas af. Dan kun je ervoor kiezen om je niet aan te sluiten op het warmtenet. Eventueel sluit je aan als je warmtepomp moet worden vervangen.
A: Je kunt dan een hybride warmtepomp aanschaffen, of een volledig elektrische. Als die vervangen moet worden, kun je kiezen om je aan te sluiten op het warmtenet. Als je een oplossing wilt voor de kortere termijn, kun je denken aan leasen of huren.
Technische vragen beantwoord door DEP
A: Ervaring van DEP met project in Tiel (centrale wijk warmtepomp 70 graden), waar ook woningcorporatie geen ACM wilde aanbieden. Je hoeft je niet te houden aan ACM, je kunt eronder gaan zitten. Noot: tarief is ook afhankelijk wat er wordt geleverd: bijv. bij 35 graden netwerk gelden lagere tarieven dan bij bijv. 50 graden netwerk.
Haalbaarheid van de BAK (Bijdrage Aansluit Kosten) is o.a. afhankelijk van de wijk opzet en bijv. leveringskosten elektra.
A: Overcapaciteit in de zomer kan eventueel gebruikt worden om WKO’s extra te laden in de zomerperiode. Er zijn experimentele projecten waarbij je achter de meter verbinding legt vanuit de lokale energiecooperatie. Dan kan het warmtebedrijf van die lokale energiecooperatie inkopen. Voorbeeldproject Loenen met ‘virtual powerplant’. Dat is digitaal, om stroom uit te wisselen op het net ter vermindering congestie.
Voor dit project meest interessant om te argumenteren dat de opwekking en afname beide achter de wijktrafo zit.
A: Ja er zijn mogelijkheden en er zijn al enkele bewoners in de wijk die dit doen. Oostoever Duurzaam gaat op zoek naar hun ervaringen om te delen.
A: Streven is sneller te zijn dan aardgasvrij plannen gemeente. Schatting nu is rond 2030. Wens is om nog sneller te gaan
A: Bij installatie van warmtepomp maak je een investering (15 jaar) en waarschijnlijk verbeter je daarvoor al je woning om op ZLT netwerk te draaien.
De woning is daarmee zeker geschikt om op LT netwerk te draaien, dus oversluiten is mogelijk.
Bij huidige lucht/water warmtepompen kun je niet overschakelen.
Optie om aan te sluiten op de retourtemperatuur? Nader uitzoeken nodig.
A: Zo’n 150 m^2 oftewel ca. 20 x 20 m, oftewel 7 zeecontainers
A: Ja, zolang je ook goede mogelijkheden voor toegang en ventilatie houdt. Ondergronds bouwen is wel duurder dan bovengronds.
A: Waarschijnlijk wel als gevolg van verzwaring elektriciteitsnet.
A: Ja, bijvoorbeeld in betonnen ton nabij Pieternel / Dik Trom, of andere omsloten ruimte. Nader onderzoek loopt met Waternet en gesprekken met Gemeente Amsterdam.
A: Ja, zie bijvoorbeeld ook reguliere warmtenet van Vattenfall / Westpoort Warmte: daar ook bijstook met gas als te weinig verbranding afval. Streven kan wel zijn om gas op termijn te vervangen door bijvoorbeeld lucht/water warmtepomp. Huidige schatting is dat gasverbruik beperkt is tot 15% van jaarlijkse energievraag.
A: Ja, DEP heeft systemen draaien in bijvoorbeeld Didam en Harderwijk. Er wordt met Oostoever Duurzaam een bezoek gepland aan Didam om het te bekijken.
A: Zoals in het principeschema: met een warmtewisselaar die de twee waternetten (apart net wijk, apart net woning) van elkaar scheidt. Die is vervangbaar doordat er afsluiters tussen zitten.
A: Ja dit is mogelijk, maar dat is lastig of kostbaar. Niet mogelijk via change over, want dan is bijv vloerverwarming nodig als afgifte en kan geen warmtapwater geleverd worden. Wel mogelijk met 3- of 4 leidingen in straat. Daarvan wordt een variant doorgerekend in de businesscase.
A: Dat is mogelijk, maar dan moet in alle woningen een warmtepomp voor tapwater komen. Plus in veel woningen (zonder vloerverwarming) moet die warmtepomp ook de temperatuur verhogen voor verwarming tot 50 graden. Daarom is gekozen die variant niet verder uit te werken (besluit ALV na verkenningsfase)
A: Ja, dat is goed mogelijk voor grondgebonden woningen, want leidingnet komt in alle straten. De aansluitkosten zijn dan hoger, want installateurs moeten opnieuw ter plaatse komen. Voor VVE’s geldt dat ze in een keer volledig mee moeten (bij 70% stemmen voor). Dit geldt vergelijkbaar ook voor corporatie-woningen (huur). Woningen buiten de wijk kunnen eventueel aansluiten, als we de eindleidingen voldoende groot houden. Noot: nieuwbouw ten noorden (huidig tennispark) zal met lagere temperaturen werken.
A: Dit wordt onderzocht.
A: Voor een klein deel door het afkoelen van de Sloterplas: we onttrekken warm water en leveren het koeler terug. Maar de impact hiervan is klein ten opzichte van het grote volume. Belangrijker is het filteren van nutrienten, dit gaat het best door water uit relatief vuile sloten aan te zuigen en gefilterd terug te brengen in de plas. DEP, OD en Waternet zijn hierover in gesprek.
A: Wanneer er geen vloerverwarming is, dan (op hoofdlijnen):
- eventueel vervangen radiatoren door alternatieven met extra platen
- vervangen radiatorknoppen
A: Waarschijnlijk niet; bedrijven als Vattenfall die netten aanleggen (op grotere schaal) moeten ook de kosten voor het leidingnet dragen. De toekomstige eigenaar van het net in onze wijk zal dit ook moeten. Het is wel relevant om naar subsidies te kijken.
A: Dat is wat we onderzoeken in de haalbaarheidsstudie. Uit de verkenning komen de volgende globale getallen:
Op wijkniveau: tussen de 7- en 23 miljoen euro. Per woningaansluiting te rekenen op een initiele investering tussen de 10- en 16.000 euro, waarbij in geval van benodigde vervanging van radiatoren (in geval van laag temperatuur netwerk) ca. 7.000 euro, echter de verwachting is dat de maandelijkse energiekosten van zo’n net lager zijn dus dit bedrag over de levensduur wordt terugverdiend.
